• Leestijd 4 - 5 minuten

Ontbinding en liquidatie van de besloten vennootschap

Wolken

Is uw B.V. niet meer winstgevend of is de B.V. onderdeel van een structuur die u wilt versimpelen of opschonen? Als aandeelhouder kunt u ervoor kiezen de vennootschap om welke reden dan ook te ontbinden. In deze blog beschrijf ik de verschillende manieren waarop dit kan en de belangrijkste overwegingen.

Voordat het ontbindingsbesluit wordt genomen is het voor het bestuur van belang om na te gaan of de vennootschap “bij” is met het deponeren van de jaarstukken. Wanneer dat namelijk niet het geval is, kan het bestuur door de curator aansprakelijk worden gehouden als het later mogelijk tot een faillissement komt. Ook al houdt de vennootschap in de nabije toekomst op te bestaan, neemt dat niet weg dat deze verplichting tot die tijd onverkort geldt. Het bestuur is verplicht een deugdelijke boekhouding te voeren en de jaarstukken (tot en met het laatste boekjaar) te deponeren bij de Kamer van Koophandel.

Aandeelhoudersbesluit tot ontbinding

Als aandeelhouder kunt u met een schriftelijk aandeelhoudersbesluit tot ontbinding van de vennootschap besluiten. Tot ontbinding kan ook worden besloten tijdens de algemene vergadering van aandeelhouders. Het genomen besluit wordt dan vastgelegd in de notulen. Met dit besluit kan gelijktijdig decharge worden verleend aan het bestuur van de vennootschap voor het door hen gevoerde beleid over een bepaalde periode. Per datum van het besluit en de ontbinding, moet daarnaast worden bepaald of de vennootschap over baten beschikt. Het is aan te raden om bij het ontbindingsbesluit daarom een tussentijdse vermogensopstelling te voegen, die de financiële staat van de vennootschap op die datum inzichtelijk maakt. Afhankelijk van de aanwezigheid van baten, houdt de vennootschap op te bestaan of moet de vennootschap worden geliquideerd. De werkwoorden “vereffenen” en “liquideren” hebben dezelfde betekenis en worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt.

Ontbinding zonder vereffening

Wanneer de vennootschap op het moment van de ontbinding geen (bekende) baten meer heeft, houdt de vennootschap met het ontbindingsbesluit direct op te bestaan. Ook wanneer de vennootschap alleen schulden heeft en er geen baten zijn, houdt de vennootschap direct op te bestaan. Hoewel de wet zegt dat in dat geval het faillissement zou moet worden aangevraagd, leeft in de rechtspraak steeds meer het idee dat een faillissementsaanvraag achterwege kan blijven. Zonder baten valt immers niets meer te vereffenen door de curator en leidt dit tot onnodige kosten. Het grote voordeel van ontbinding zonder vereffening is dat het een snelle procedure is. Deze wijze van ontbinding zonder vereffening wordt daarom ook wel turboliquidatie genoemd en is niet zonder risico voor de bestuurders. Hierover later meer.

Ontbinding met vereffening

Als blijkt dat de vennootschap op het moment van de ontbinding nog wel over baten beschikt, dan moet de vennootschap worden vereffend. Tijdens de vereffeningsperiode wordt het activum te gelde gemaakt en worden de schulden betaald. Het resterende saldo aan het einde van de vereffening zal uiteindelijk worden uitgekeerd aan de aandeelhouder. Door de aandeelhouder moet daarnaast in het besluit tot ontbinding een vereffenaar worden benoemd. Meestal is dat het voormalig bestuur. Bij de Kamer van Koophandel moet opgaaf worden gedaan van ontbinding en vereffening en moet de vereffenaar worden ingeschreven. De vennootschap zal vanaf dat moment de woorden “in liquidatie” of “i.l.” achter haar naam dragen. De vereffenaar legt na afloop van de vereffening rekening en verantwoording af, hetgeen moet worden neergelegd bij de Kamer van Koophandel. Uit de rekening en verantwoording zal het resterende saldo volgen, dat de vereffenaar van plan is uit te keren aan de aandeelhouder. Wanneer de vennootschap meerdere aandeelhouders heeft, moet daarnaast een plan van verdeling worden opgesteld en worden gedeponeerd. Vervolgens wordt hiervan mededeling gedaan in een landelijk dagblad. Met deze aankondiging begint een termijn van twee maanden te lopen waarbinnen schuldeisers in verzet kunnen komen.

Na afloop van deze termijn kan een verklaring van non-verzet worden aangevraagd bij de rechtbank. Als blijkt dat door crediteuren geen verzet is ingesteld, kan het resterende saldo worden uitbetaald aan de aandeelhouder. De vennootschap heeft vervolgens geen baten meer en houdt op te bestaan.

Voor eens en altijd verdwenen?

Het antwoord op de vraag of de vennootschap na ontbinding voor eens en altijd verdwenen is, luidt ontkennend. Nadat een vennootschap is opgehouden te bestaan, kan een belanghebbende de vereffening laten heropenen door de rechtbank. In dat geval “herleeft” de vennootschap, maar uitsluitend voor de afwikkeling van de vereffening. De heropening kan plaatsvinden als er nog een schuldeiser opkomt nadat de rechtspersoon is opgehouden te bestaan.

Het risico op heropening is aanwezig wanneer een vennootschap wordt ontbonden zonder vereffening (de turboliquidatie). In de rechtspraak is bepaald dat, mocht na het ontbindingsbesluit blijken dat de vennootschap wél baten had, dit tot gevolg kan hebben dat de vennootschap nooit is ontbonden en dus altijd is blijven bestaan. Dit kan leiden tot ernstige gevolgen voor de bestuurders. Zij zullen er namelijk op hebben vertrouwd dat de vennootschap is opgehouden te bestaan en zullen daarom niet meer aan hun doorlopende verplichtingen hebben voldaan. Daarbij valt bijvoorbeeld te denken aan de verplichting voor het bestuur om een jaarrekening op te stellen. Als na de heropening vervolgens blijkt dat de schulden hoger zijn dan de baten en als daarom alsnog faillissement wordt aangevraagd, zal de curator ook onderzoek doen naar het gevoerde bestuur (en dus ook de rechtmatigheid van de turboliquidatie). Het bestuur zou dan door de curator persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld voor het uiteindelijke tekort in het faillissement.

Beide wegen hebben elk zijn voor- en nadelen, afhankelijk van de specifieke situatie. Aan het besluit tot een turboliquidatie kleven voor bestuurders nogal wat risico’s. Het is daarom van belang dat u zich daarover vooraf goed laat adviseren om vervolgens de meest passende route te kiezen.

Contact

Kaart

Bosselaar & Strengers Advocaten

Maliebaan 29 – 33, 3581 CC Utrecht

Tel
+31 - 302 34 72 34
E-mail
office@bs-advocaten.nl