• Leestijd 3 - 4 minuten

De verzekeringsovereenkomst: draagt alleen de verzekeraar een risico?

Blog Lissa

Een verzekeringsovereenkomst is gebaseerd op vertrouwen. De verzekeraar verbindt zich bij het sluiten van een verzekeringsovereenkomst tot het garant staan voor een bepaald risico van de verzekeringnemer. De bereidheid hiertoe – en op welke voorwaarden – hangt af van de betrouwbaarheid van de verzekeringnemer en de informatie die deze verzekeringnemer verschaft. Doordat dagelijks vele verzekeringsovereenkomsten worden afgesloten, is het voor een verzekeraar onmogelijk bij elke verzekeringsovereenkomst onderzoek te doen naar de juistheid van de gegevens die een (aspirant-)verzekeringnemer verstrekt.

Ook in geval van schade is de verzekeraar grotendeels afhankelijk van informatie van de verzekeringnemer, bijvoorbeeld over het ontstaan van de schade en de waarde van de beschadigde goederen. Ook in deze fase moet de verzekeraar dus kunnen vertrouwen op de juistheid en volledigheid van de mededelingen van de verzekeringnemer.

Het feit dat de verzekeraar grotendeels afhankelijk is van de informatie van de verzekeringnemer en bovendien moet vertrouwen op de juistheid en volledigheid van die informatie, maakt dat het schenden van dat vertrouwen verstrekkende consequenties kan hebben.

Welke sancties kunnen volgen indien blijkt dat het vertrouwen van de verzekeraar door de verzekeringnemer is geschaad? Een overzicht:

A. Schending vertrouwen bij het aangaan van de overeenkomst (de precontractuele mededelingsplicht, artikel 7:928 - 7:930 BW):

  • bij opzet de verzekeraar te misleiden: beëindiging verzekeringsovereenkomst door verzekeraar, geen uitkering;
  • indien verzekeraar bij kennis van de ware stand van zaken geen verzekering zou hebben gesloten: beëindiging overeenkomst door verzekeraar, geen uitkering;
  • in andere gevallen:
    • als verzekeraar bij kennis van de ware stand van zaken een hogere premie had bedongen of verzekering tot lager bedrag had gesloten: vermindering van de uitkering naar evenredigheid;
    • als verzekeraar had bij kennis van de ware stand van zaken andere voorwaarden gesteld: uitkering van de schade alsof deze voorwaarden in de overeenkomst waren opgenomen.

Als de niet of onjuist medegedeelde feiten niet van belang zijn voor de beoordeling van het risico door de verzekeraar volgt geen sanctie. Uitkering dient dan te volgen.

B. Schending vertrouwen in het geval van schade (de medewerkingsplicht, artikel 7:941 BW):

  • bij opzet de verzekeraar te misleiden: geen uitkering;
  • indien verwezenlijking risico niet tijdig is gemeld of door verzekeringnemer niet alle gegevens zijn verstrekt die van belang zijn bij beoordelen uitkeringsplicht van verzekeraar: verminderen uitkering met de schade die hij daardoor lijdt;
  • indien verwezenlijking risico niet tijdig is gemeld of door verzekeringnemer niet alle gegevens zijn verstrekt die van belang zijn bij beoordelen uitkeringsplicht van verzekeraar en voor zover de verzekeraar daardoor in zijn redelijk belang is geschaad: geen uitkering (maar alleen als de verzekeraar dit heeft bedongen).

Hier blijft het echter niet bij. Jaarlijks keren schadeverzekeraars honderden miljoenen onterecht uit ten gevolge van verzekeringsfraude. Het is dan ook niet verrassend dat het tegengaan van fraude hoog op de agenda staat van verzekeraars en de sancties hierop streng zijn. Voor verzekeraars bestaat de mogelijkheid bij incidenten de gegevens van een verzekeringnemer tijdelijk op te nemen op een interne en – indien sprake is van opzet de verzekeraar te misleiden – een externe “zwarte lijst”. Hierdoor wordt de verzekeringnemer niet alleen opgenomen in het incidentenregister van die betrokken verzekeraar (intern), maar ook andere verzekeraars (extern) worden gewaarschuwd. Het is voor een verzekeringnemer dan moeilijker om, althans tegen een marktconforme premie, een andere verzekeringsovereenkomst af te sluiten. Bovendien kan een verzekeraar bij fraude eventuele onderzoekskosten die de verzekeraar in dat verband heeft moeten maken bij de verzekeringnemer terugvorderen en aangifte doen bij de politie.

De bovengenoemde sancties zijn te voorkomen met inachtneming van het volgende:

  • het voorafgaand aan het sluiten van de verzekeringsovereenkomst vermelden van alle feiten aan de verzekeraar die van belang kunnen zijn bij het sluiten van de verzekering en het naar waarheid invullen van een daartoe bestemd vragenformulier;
  • zo spoedig mogelijk melding maken van de verwezenlijking van het risico bij de verzekeraar; en
  • het verschaffen van alle inlichtingen en bescheiden die van belang zijn voor de verzekeraar om de uitkeringsplicht te beoordelen.

Alle inlichtingen en bescheiden dienen uiteraard juist en volledig te zijn.

Contact

Kaart

Bosselaar & Strengers Advocaten

Maliebaan 29 – 33, 3581 CC Utrecht

Tel
+31 - 302 34 72 34
E-mail
office@bs-advocaten.nl